Sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải và cách tránh

Bước chân vào ngành Sales, đặc biệt là với các bạn mới ra trường, luôn tràn đầy nhiệt huyết và kỳ vọng. Tuy nhiên, con đường chinh phục doanh thu không thiếu chông gai. Những sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải thường xuất phát từ sự thiếu kinh nghiệm thực tế, tâm lý e ngại hoặc hiểu sai về bản chất công việc. Bài viết này sẽ chỉ ra những lỗi phổ biến nhất và quan trọng hơn là cách tránh chúng, giúp bạn có khởi đầu vững chắc trong sự nghiệp sales.

1. Sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải: Chỉ chăm chăm nói về sản phẩm, quên mất khách hàng

Một trong những sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải đầu tiên là “tâng bốc” sản phẩm quá mức. Bạn có thể thuộc lòng tất cả tính năng, thông số kỹ thuật nhưng lại không biết chúng mang lại lợi ích gì cho khách hàng. Khi gặp khách, bạn liên tục nói về sản phẩm mà không hỏi xem họ thực sự cần gì.

Nguyên nhân

Do tâm lý muốn chứng tỏ mình hiểu rõ sản phẩm, hoặc chưa được đào tạo kỹ năng giao tiếp tập trung vào khách hàng. Bạn nghĩ rằng “bán” là thuyết phục, nhưng thực chất là giải quyết vấn đề.

Cách tránh

• Luôn đặt câu hỏi mở để khám phá nhu cầu thực sự của khách (ví dụ: “Anh/chị đang gặp khó khăn gì về…?”).
• Sử dụng phương pháp FAB (Feature – Advantage – Benefit): Với mỗi tính năng, hãy giải thích lợi ích cụ thể cho khách hàng đó.
• Tập trung 80% thời gian lắng nghe, chỉ nói 20% thời gian – và khi nói, hãy nói về những gì khách hàng quan tâm.

2. Sợ bị từ chối, dễ dàng bỏ cuộc

Sales là công việc gắn liền với từ chối. Nhiều bạn mới ra trường cảm thấy bị tổn thương khi khách hàng nói “không”, thậm chí tránh gọi điện hay tiếp xúc để khỏi phải đối mặt. Đây là sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải khiến bạn mất đi rất nhiều cơ hội.

Nguyên nhân

Áp lực từ KPI, thiếu kinh nghiệm xử lý từ chối, hoặc chưa hiểu rằng từ chối là một phần tất yếu của quy trình bán hàng.

Cách tránh

• Thay đổi tư duy: Mỗi lần bị từ chối là một cơ hội học hỏi, rút kinh nghiệm để lần sau tốt hơn.
• Xây dựng “da dày” bằng cách thực hành gọi điện liên tục, ghi lại phản hồi để cải thiện kịch bản.
• Đặt mục tiêu nhỏ (ví dụ: mỗi ngày gọi 30 cuộc, bất kể kết quả) thay vì chỉ tập trung vào tỷ lệ chốt đơn.

3. Không nghiên cứu khách hàng trước khi tiếp cận

Nhiều sales trẻ nhảy vào gọi điện hay gửi email mà không hề tìm hiểu về khách hàng mục tiêu. Họ gửi một thông điệp chung chung cho tất cả mọi người, dẫn đến tỷ lệ phản hồi thấp và mất điểm trong mắt khách hàng.

Nguyên nhân

Thiếu thời gian, ngại tìm hiểu hoặc không biết cách khai thác thông tin từ các nguồn như LinkedIn, website doanh nghiệp.

Cách tránh

• Dành 10-15 phút trước mỗi cuộc gặp/lời mời để tìm hiểu về ngành nghề, vị trí công việc của khách, hoặc các vấn đề họ đang gặp phải.
• Sử dụng công cụ hỗ trợ như LinkedIn Sales Navigator để có thông tin chi tiết.
• Cá nhân hóa thông điệp: Gọi đúng tên, nhắc đến một sự kiện hoặc thành tích gần đây của họ.

4. Thiếu kỹ năng lắng nghe chủ động

Nghe không đồng nghĩa với lắng nghe. Nhiều bạn sales mới ra trường thường nghe để trả lời, không nghe để hiểu. Hậu quả là họ bỏ lỡ những tín hiệu quan trọng từ khách hàng và đề xuất giải pháp sai lệch.

Cách tránh

• Áp dụng kỹ thuật lắng nghe chủ động: Gật đầu, nhắc lại ý chính của khách, đặt câu hỏi làm rõ.
• Ghi chép trong cuộc trò chuyện để không quên thông tin quan trọng.
• Rèn luyện kỹ năng này mỗi ngày, không chỉ trong công việc mà cả trong giao tiếp thường ngày. Bạn có thể tham khảo thêm 5 kỹ năng giao tiếp thượng thừa để nâng cao khả năng lắng nghe.

5. Không quản lý pipeline và thời gian hiệu quả

Một sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải là làm việc theo cảm hứng, không có hệ thống theo dõi khách hàng. Họ dành quá nhiều thời gian cho những khách hàng “lạnh” và bỏ qua giai đoạn chăm sóc khách hàng tiềm năng chất lượng.

Nguyên nhân

Chưa có kinh nghiệm xây dựng quy trình bán hàng, thiếu kỷ luật cá nhân hoặc chưa biết sử dụng công cụ CRM.

Cách tránh

• Sử dụng CRM ngay từ đầu (dù đơn giản như Excel) để phân loại khách hàng: nóng, ấm, lạnh.
• Áp dụng nguyên tắc Pareto (80% doanh thu đến từ 20% khách hàng) – tập trung vào nhóm quan trọng.
• Lập kế hoạch ngày/tuần cụ thể, phân bổ thời gian cho prospecting, follow-up, meeting.
• Đánh giá lại pipeline hàng tuần để điều chỉnh chiến lược kịp thời.

6. Đặt mục tiêu sai và đo lường sai

Nhiều bạn mới chỉ tập trung vào số cuộc gọi hay email gửi đi mà không quan tâm đến chất lượng. Họ đốt cháy giai đoạn và cuối cùng không đạt KPI vì mục tiêu không thực tế hoặc thiếu các chỉ số trung gian.

Cách tránh

• Xây dựng mục tiêu SMART (Specific – Measurable – Achievable – Relevant – Time-bound).
• Phân tích từng bước trong phễu bán hàng: Tỷ lệ chuyển đổi từ gọi sang hẹn gặp, từ hẹn gặp sang chốt đơn.
• Liên tục tối ưu dựa trên dữ liệu, không chỉ dựa vào cảm tính.

7. Thiếu kiên trì trong follow-up

Một sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải là chỉ liên hệ khách một lần rồi bỏ cuộc. Thực tế, hầu hết các giao dịch lớn cần ít nhất 5-7 lần tiếp xúc mới có kết quả.

Nguyên nhân

Sợ làm phiền khách, thiếu kịch bản follow-up, hoặc không có hệ thống nhắc nhở.

Cách tránh

• Xây dựng lịch trình follow-up cụ thể: ngày 1 – gọi, ngày 3 – email, ngày 7 – gọi lại kèm thông tin mới.
• Mang lại giá trị trong mỗi lần follow-up (bài viết hữu ích, case study, lời mời sự kiện).
• Sử dụng công cụ tự động hóa để không quên lịch.

8. Coi thường kỹ năng đàm phán và chốt deal

Nhiều bạn mới vào nghề cảm thấy ngại khi phải thương lượng giá cả, dễ dàng giảm giá quá mức hoặc không dám yêu cầu khách hàng cam kết. Điều này khiến họ mất đi lợi nhuận và uy tín.

Cách tránh

• Chuẩn bị kịch bản đàm phán: Xác trước mức giá tối thiểu, các điểm có thể nhượng bộ và giá trị tương ứng.
• Luôn đặt lợi ích của khách lên hàng đầu, nhưng giữ vững giá trị sản phẩm.
• Thực hành kỹ thuật chốt deal (ví dụ: giả định, tổng kết, lựa chọn) thông qua role-play với đồng nghiệp.

9. Không đầu tư vào phát triển bản thân và kiến thức chuyên môn

Ngành Sales thay đổi từng ngày, từ kỹ thuật bán hàng trực tuyến đến các công cụ CRM hiện đại. Nếu bạn không liên tục học hỏi, bạn sẽ bị tụt lại phía sau. Đây là sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải khi nghĩ rằng chỉ cần “chăm chỉ” là đủ.

Cách tránh

• Đọc sách chuyên ngành (ví dụ: “The Challenger Sale”, “Fanatical Prospecting”).
• Tham gia các khóa đào tạo ngắn hạn – nếu doanh nghiệp chưa có chương trình, bạn có thể tự tìm hiểu qua các nền tảng online.
• Học từ đồng nghiệp và người đi trước: Đừng ngại hỏi mentor hoặc sếp về những tình huống khó.
• Nếu bạn muốn tìm hiểu cách bổ sung kiến thức dù không phải dân kinh tế, hãy xem bài viết Học thêm gì để làm Sales giỏi nếu không phải dân kinh tế?

10. Sai lầm trong việc chọn môi trường làm việc và định hướng sai

Nhiều bạn mới ra trường chấp nhận bất kỳ công việc sales nào có lương cao mà không tìm hiểu văn hóa doanh nghiệp, quy trình đào tạo hay cơ hội thăng tiến. Kết quả là họ nhanh chóng mệt mỏi, chán nản.

Cách tránh

• Xác định rõ mình phù hợp với B2B hay B2C? Tham khảo Phân biệt B2B Sales và B2C Sales để chọn đúng hướng.
• Tìm hiểu kỹ về chính sách đào tạo và lương thưởng trước khi nhận việc. Đừng chỉ nhìn vào lương cứng, hãy xem xét cơ cấu hoa hồng và thu nhập không giới hạn – đọc thêm Mức lương ngành Sales để hiểu đúng.
• Ưu tiên công ty có chương trình đào tạo bài bản cho nhân viên mới.

Kết luận: Hành trình Sales – Sai lầm là bạn, vượt qua là thép

Sai lầm dân sales mới ra trường hay mắc phải không phải là điều gì quá xa lạ. Điều quan trọng là bạn nhận ra sớm, tìm cách khắc phục và kiên trì rèn luyện. Sales là nghề của sự tử tế, lắng nghe và kiên nhẫn. Nếu bạn tránh được 10 lỗi trên, bạn đã có nền tảng vững chắc để phát triển.

Với những doanh nghiệp đang tìm kiếm nhân sự sales chất lượng, DigiSource.vn cung cấp giải pháp toàn diện: DigiHunt – dịch vụ headhunting giúp bạn săn tìm những sales tài năng, DigiPool – kho ứng viên đã được sàng lọc sẵn sàng phỏng vấn, và DigiPeople – đào tạo & phát triển kỹ năng bán hàng cho đội ngũ nội bộ. Hãy liên hệ ngay với chúng tôi qua website digisource.vn hoặc nền tảng talenthunter.asia để được tư vấn miễn phí!